Trong gia tộc, tích đức mấy trăm năm cho đến hiện tại, gây dựng đạt thành một đại vọng tộc ở hương thôn, cũng do nghĩa phương (1) chẳng suy, phép nhà vẫn bảo tồn muôn thuở vậy.

Trong Gia Phả chép:

Từ tiên huynh về trước trong hành trạng (2), bi chí (3) rất rõ không cần ghi lại rườm rà, nhưng kiểm điểm lại hiện nay còn có điều chưa ghi đến, và một vài dật sự (4) đáng lẽ phải ghi, sợ ngày lâu mà quên mất, nên Thứ tôi đem ra cung kính ghi lại sau đây, cho cháu con trong Họ xem vào để nhớ lấy.

Đây, cũng là cái ý nghĩa của người xưa, thuật lại công hạnh bậc tiên đức vậy.

Nội tổ tiên tự Lệ Trai, nội nghi biểu rất khôi vĩ, tính trầm tịnh, giữ việc hương chính trong làng; mọi người thấy Nội gặp lúc rảnh rang thì tay không rời quyển sách nên rất bái phục.

Tuổi già, Nội dạy mướn thợ đóng một tấm khuôn cây, chép lời gia huấn của cụ Liễu Khai, Trọng Đồ, treo nơi vách, chỗ Nội thường ngồi góc nhà. Những dâu con thường ngày hầu Nội, đều bảo nhau phải nhớ nằm lòng, bởi đây tức là lời giáo huấn của Nội. Không được sai chạy vậy.

Cụ Thái Bộc là hàng thông gia với Nội, cụ lấy sách vở làm vui, cho nên mỗi khi thấy cháu ngoại sang thăm, là ngoại tổ liền hỏi: "Anh Hương chánh rảnh rang xem sách hay làm gì?"

Nội tổ cũng đem mùi vị sâu xa trong sách vở ra hỏi han con cháu, khiến con cháu đáp lời làm vui.

Thứ tôi lúc bé, theo tiên nghiêm (5) hằng ngày vấn an Nội tổ, thấy Nội có lần ngồi ngay thẳng trên ghế đại trường kỷ, sách xưa mấy quyển, lò trầm một cái, trông vào rất trang trọng. Chừng nghe tiếng Nội nói, thì lại rất ôn hòa, hiền thiện. Tiếc vì lúc ấy Thứ còn bé thơ, chẳng được thường nghe lời chỉ dạy.

(Hai khoản này, Thứ tôi cùng thân tỷ là chị Xuân Khải đều được nghe thấy).

Nội tổ qua đời.

Tiên nghiêm cùng chú Lễ Sanh, chú Chủ Sự hoặc ở riêng, hoặc đi làm quan. Bà Nội tuổi già mới bảo chú Tư Vụ cất riêng căn nhà ở cạnh phía tả nhà lớn, cho tiện hôm sớm thần hôn.

Bọn cháu thường ngày đều đến hầu thăm bà Nội, nhưng Thứ tôi thì chơi giỡn mà thôi. Trong nhà trữ bao giờ cũng có bánh trái dành riêng, đem phân phát các cháu, thế rồi ai về nhà nấy.

Bà nội tánh ưa kể chuyện, có anh Từ là con của người chị, rất nhớ nhiều chuyện xưa, mấy hôm đến thăm bà nội một lần, bà nội cùng Từ kể chuyện suốt ngày không mỏi.

Cháu đích tôn của Nội là anh Phú Phiệt, tính tình phóng đãng, hay bài bạc rượu chè... Bà nội thường răn dạy, nhưng không sửa đổi. Tiên nghiêm và các chú, nhiều cách ngăn chặn, rốt cuộc cũng không xong.

Bà nội trong lúc già hay bệnh hoạn, có lần bà nói: "Thằng Phiệt hạnh kiểm như thế, rốt chẳng phải là con người thừa trọng (6)."

Tiên nghiêm cùng các chú thường khuyên giải bà, trong giờ bà nằm thoi thóp, bà nội lại kêu các con tựu đến bên bà, bà nói: "Thằng Phiệt không thể là người thừa tự, tao nhất định không chứng hưởng phẩm vật của nó cúng! Thằng Phú Duyệt (tức Phú Duy) có học, có hạnh, tao chết rồi nhất quyết dùng thằng Duyệt đơm quảy tao! Biên tên nó ở bên thần chủ tao, không được quên lời của tao. Các con phải nhớ đó!"

(Hai việc này, Thứ tôi cùng em họ Xuân Bằng chính cùng nhau nghe thấy).